photo-1461906903741-bf21de16ae85

Zo werkt openbaar vervoer in Londen (tips van een local!)

Als ik ergens regelmatig vragen over krijg van vrienden die Londen bezoeken, dan is het wel hoe het werkt met het openbaar vervoer in de stad. Dat snap ik wel: het kan best intimiderend zijn om het openbaar vervoer systeem uit te pluizen in een nieuwe stad. Dus in deze post leg ik je op een simpele manier precies uit hoe openbaar vervoer werkt in Londen. Ik heb er immers zeven maanden gewoond, en ken als local alle insider tips en trucs die jou geld én tijd besparen!

Hoe werkt de Oyster card?

In Nederland kennen wij de OV kaart, en Londen kent eenzelfde systeem: de Oyster Card. Dit is een blauwe chipkaart die eigenlijk exact hetzelfde werkt als de ov-chipkaart. Je laad hem op bij machines en tapt vervolgens in en uit bij poortjes. Ook toeristen kunnen kosteloos gebruik maken van de OV chipkaart, iets wat niet veel mensen weten. Je vraagt hem simpelweg aan bij de ticket machines op grote metrostations of bij loketten van Transport for Londen (ook op grote metrostations of op de vliegvelden). Op deze metrostations staan altijd wel werknemers die toeristen helpen met het uitvogelen van de ticket machines. Ik raad je aan om gewoon de Oyster card Pay As You Go te nemen. Je betaalt eenmalig een deposit van £5 om te kaart te ‘kopen’. Daarna moet je er ‘credit’ op zetten, net als bij een normale OV chipkaart. Dit doe je bij de ticket machines, maar kun je vaak ook doen in drogisterijzaakjes die het logo op hun raam hebben. Hier betaal je meestal wel transactiekosten, die je bij een ticket machine niet betaalt. Aan het eind van je reis kun je bij de ticketmachines je Oyster Card weer ‘deactiveren’. Dan krijg je niet alleen je deposit terug, maar ook de credit die er nog op staat. Super handig! Het kost je dus NIETS EXTRA om 50% op je reiskosten te besparen!

De sites van het visitors bureau van Londen proberen je de Visitors Oyster Card te laten kopen en naar je huis te laten sturen, maar dit kost iets van €5,95 aan verzendkosten naar Nederland, dus dat is hartstikke onzin.

De reden waarom je beter een Oyster Card kunt nemen dan losse kaartjes te kopen is dat 1: je geen kaartjes meer kunt kopen in de bus, en 2: het is stukken goedkoper dan losse kaartjes kopen. In het centrum van Londen bespaar je al snel 50% per rit! Als laatste reden kent de Oyster card ook een ‘Daily Price Cap’. Dit houdt in dat je nooit meer betaalt dan het maximum: in zonde 1 is dit in 2016 zo`n £6.50. Ook al ga je vaker met de metro of bus, je checkt wel in, maar er wordt niet meer afgeschreven. Super handig, want met zo’n drie metroritjes zit je al aan die prijs! Ik zou dus geen losse kaartjes of ‘day travelcards’ kopen.

Contactloos betalen in het openbaar vervoer

Als je een bankpas hebt waarmee je contactloos kan betalen, dan kun je ook die gebruiken om mee te reizen. De tarieven zijn exact hetzelfde als voor Oyster cards, en het systeem werkt nog makkelijker: je gebruikt gewoon je bankpas om in- en uit te checken op stations, en je hoeft niets op te laden. Heeft je bankpas dit logo? Dan kun je contactloos reizen.

photo-1421058129430-00339c6e7d37

Hoe werkt de bus in Londen?

Veel toeristen kiezen ervoor om in Londen de tube te gebruiken. Dat snap ik wel: de ‘mind your gap’ ervaring is er eentje die je wilt meemaken :-). Maar ik zou je aanraden de bus ook een aantal keer te gebruiken. Niet alleen is het goedkoper (£1.40 per ritje), je ziet ook nog eens veel meer van de stad. Bovendien: je kunt moeilijk Londen verlaten zonder in een dubbeldekker bus te hebben gezeten toch? De bus die ik het liefste nam was de 453 naar Marlybone. Deze kun je het beste pakken vanaf Waterloo, en neemt je dan mee langs de Big Ben, Westminster, Trafalgar Square, Piccadilly Circus, Oxford Street, Baker Street (waar Sherlock Holmes ‘woont’) naar het chique Marlybone. Ga op de bovenste verdieping voorin zitten, en je hebt voor £1.40 een sightseeing bus door Londen.

Handige tip: heb je minder dan £1.50 op je pas staan en moet je toch nog een busritje maken? Dan geeft de machine je een ‘emergency fare’. Oftewel: je mag gewoon nog mee met het bonnetje dat de machine uitprint. Dit is geïnstalleerd zodat mensen niet midden in de nacht zouden stranden, en toch thuis konden komen. Maar de fare werkt natuurlijk ook overdag :-).




EDIT: vanaf 12 september 2016 kun je binnen één uur ook gratis overstappen op andere bussen. Voorheen moest je per bus betalen. Dus dit is een goede vooruitgang! Jeej!

Hoe werkt de metro in Londen?

De ‘tube’ of ‘underground’, zoals het door Londenaren genoemd wordt (niemand noemt het de metro), is in veel gevallen de snelste optie. Als er tenminste een metrohalte vlakbij je bestemming is (anders kun je soms beter met de bus, die je recht voor de deur afzet). Ik vind het een super handig systeem. Er zijn een handvol lijnen, en je ziet precies hoe en waar je over moet stappen. Een enkel ritje kost £2.40, dus dat is niet goedkoop. Vaak hoef je maar twee tot vijf minuten op de volgende metro te wachten.

Vermijd de metro zoveel mogelijk in de spits en in de zomer. In de zomer is het bloedheet en zweterig, en in de spits is het zo druk dat je letterlijk in de file staat om de metro in te kunnen. Het ergste station is in mijn ervaring Bank station. Als je aan het begin/eind van een metrolijn woont, dan heb je geluk, want dan is er altijd wel een plekje :). Let goed op wanneer er stakingen of werkzaamheden zijn, want dan is het een chaos.

photo-1459594148148-2b53b11a7273

Hoe werkt de trein in Londen?

Er zijn eigenlijk vijf soorten treinen in Londen. Je hebt de Overground, de Tfl Rail de DLR: de Docklands Light Railway, waarop je Oyster geldig is. En dan heb je de ‘normale’ treinen die buiten Londen gaan (en waar je Oyster card NIET geldig is), en als laatste de Airport Express treinen (Heathrow Express, Gatwick Express, etc), waarop je Oyster card ook NIET geldig is. Voor de laatste twee moet je bij ticket machines gewoon kaartjes kopen, bij de andere twee kun je gewoon ‘inchecken’ als normaal.

De DLR is een korte treinverbinding die loopt van Stratford of Tower Gateway naar de Isle of Dogs en Greenwich (er zijn verschillende routes). Deze is dus vooral handig als je in het oosten van Londen moet zijn, naar Stratford moet (vanwaar treinen vertrekken naar buiten Londen én bussen naar Stansted airport), of naar City Airport wilt. Dat laatste heb ik wel eens gedaan, en is super handig: je staat binnen een half uur in het centrum van Londen. De Tfl Rail is een treinverbinding tussen Liverpool Street en Shenfield, heel erg vergelijkbaar dus. Daar kun je ook je Oyster Card op gebruiken.

De Overground werkt net als de metro. Het is eigenlijk een extensie van de metro… buiten het centrum gaat de ‘underground’ simpelweg ‘overground’. Sommige locaties zijn met allebei te bereiken. De ‘underground’ is echter wat frequenter dan de ‘overground’, dus bij een keuze zou ik altijd ondergronds gaan.

Vraag me niet waarom Londen zoveel verschillende ‘treinen’ heeft. Het heeft volgens mij allemaal met geld te maken, en het feit dat ieder bedrijf gewoon een treinverbinding mag exploiteren. Dat wordt zoals in Nederland niet centraal geregeld. Het klinkt daardoor allemaal heel ingewikkeld, maar binnen Londen kun je overal je Oyster Card voor gebruiken, en merk je het verschil eigenlijk niet. Pas als je buiten Londen komt, heb je te maken met het feit dat voor iedere trein weer een andere maatschappij geldt, met bijbehorende tickets.

De Airport Express treinen spreken redelijk voor zich. Dat zijn de treinen die je van- en naar vliegvelden neemt. Ze zijn vaak een stuk duurder dan bussen ‘normale’ treinen (die natuurlijk ook gewoon de vliegvelden aandoen), dus je moet ze een beetje vergelijken met de Fyra (ken je die nog?).  Ze zijn vaak wel een stukje sneller, dus als je weinig tijd hebt, is het de investering soms wel waard. De kaartjes kun je gewoon op het vliegveld kopen, of op ticketmachines in metro- of treinstations.

De ‘normale’ treinen werken anders dan in Nederland, en om eerlijk te zijn vind ik het maar een stom systeem (je wilt niet weten hoe vaak ik heb opgeschept tegen Engelse vrienden over hoeveel handiger ons systeem is – en ze zijn het met ons eens). In Engeland zijn er in tegenstelling tot in Nederland (waar NS ongeveer 90% van onze treinen en verbindingen exploiteert geloof ik) een aantal maatschappijen die treinverbindingen hebben. Degenen waar jij het meest mee te maken krijgt zijn Southern, Thameslink, Virgin Trains en Greater Anglia. In andere gebieden van Engeland zijn ook andere treinmaatschappijen actief (28 in totaal!). Als je een treinkaartje koopt is deze vaak ALLEEN geldig voor de maatschappij van welke je hem koopt, tenzij je in de machine specifiek drukt op alle beschikbare maatschappijen. Welke treinmaatschappij je moet hebben, hoe laat en op welke route zie je in de app Trainline (zie hieronder bij ‘apps). Je kunt de ‘gewone’ trein bijvoorbeeld pakken om naar Brighton, Cambridge of Manchester te gaan.

photo-1463640178843-a20bf1b565bc

Hoe kun je met de boot in Londen?

De Thames Clipper is een bootservice tussen Greenwich en Putney, die verschillende stops maakt in het centrum in Londen. Denk aan de boten die in Amsterdam tussen het centraal station en noord gaan. Je kunt gewoon opstappen met je Oyster Card. Het kost *afhankelijk van de route* tussen de £4 en £6 pond en is dus een heel goedkope manier om Londen vanaf het water te zien! Zelf heb ik het niet gedaan, maar ik wil heel graag terug om het nog eens uit te proberen!

Fietsen huren in Londen

De ‘Boris Bikes’ (of Santander Cycles, zoals de officiële naam luidt) zijn een fenomeen in Londen: je ziet ze om de paar straten wel gestald staan. Het concept werkt simpel: het zijn een soort openbaar vervoer fietsen. Je kunt ze dus huren, en op elk willekeurig station weer terugbrengen. Om ze te gebruiken betaal je £2 pond per 24 uur. Dit betaal je dus altijd (met je bankpas, trouwens). De ritjes zijn verder gratis zolang je ze weer binnen 30 minuten terugzet. Daarna kost het £2 per 30 minuten. Dus stel je gebruikt een paar keer per dag een fiets voor twintig minuten per stuk, dan betaal je gewoon één keer 2 pond. Gebruik je je fiets eenmalig voor een uur (bijvoorbeeld), dan betaal je £2 starttarief + 2 keer een 30 minuten tarief: £4 = £6 pond. De fiets is dus het voordeligst als je steeds korte ritjes maakt. Zelf heb ik dit nooit geprobeerd omdat ik fietsen in Londen maar angstaanjagend vind ;-).

Taxi’s in Londen

De black cabs zijn een fenomeen in Londen, maar ik ken maar weinig mensen die ze daadwerkelijk gebruiken: ze zijn namelijk erg duur! Als ik zelf met de auto ging in Londen, dan koos ik (en iedereen die ik ken) meestal voor Uber. Echt een traktatie als je na een avond uit nog naar huis moet :-). Zeker als je je ritje deelt met meerdere mensen, of als je gebruik maakt van Uber Pool (waarbij de chauffeur ook andere mensen oppikt) kost het je maar een paar pond om van de ene kant naar de andere kant van Londen te komen. Al in al is het openbaar vervoer overdag meestal sneller, maar ’s avonds laat (als er geen bussen of metro’s meer rijden) of als je zin hebt in een beetje luxe, dan is Uber mijn echte go-to. Een uber bestellen doe je met de ‘Uber’ app op je telefoon. Black cabs kun je gewoon aanhouden op de straat.

photo-1470215645605-f2afbb72eedb

Handige gratis apps voor Londen

Citymapper – Deze app is werkelijk waar mijn bijbel in Londen. Ik gebruikte hem elke dag, en vaak zelfs meerdere keren per dag. Het is eigenlijk de handigere versie van 9292 ;-). Je vult gewoon je bestemming in, en hij geeft dan aan welke routes je kunt nemen met het openbaar vervoer (bus, metro, trein), hoe lang het duurt en hoe laat je daarmee aankomt op je bestemming. Super handig is dat je ook een bestemming als ‘thuis’ kunt invoeren, zodat je niet steeds het adres in hoeft te tikken. Lifesaver. ZEKER downloaden als je bijvoorbeeld met de bus wilt reizen! (je hebt wel wifi nodig)

Tube Map London Underground – Een simpele app die doet waar je hem voor hebt: je ziet de tube map van Londen. Je kunt dus heel makkelijk zien hoe je lijn precies loopt, waar je moet overstappen, of je kunt even sneaky opzoeken waar iemand woont als hij zegt dat hij bij tube station Angel woont.

Trainline – De lifeline als je je weg probeert te vinden door het treinsysteem van Engeland. Je vult je bestemming in, hoe laat je wilt reizen, en je krijgt de opties. Er staat ook bij of dat een directe trein is, en met welke maatschappij je reist. Vervolgens kun je heel makkelijk in de app kaartjes kopen. Dit kan ook in de machines op het station, trouwens.

Google Maps – Oud en vertrouwd. Je kunt hiermee natuurlijk je route met reisadvies opzoeken, maar ik gebruikte daarvoor zelf liever Citymapper (die ik betrouwbaarder vond). Wel ideaal om adresjes op te zoeken, en op te zoeken hoe je precies moet lopen om ergens te komen.

Zo! Volgens mij is dat de volledige gids voor openbaar vervoer in Londen, voor je volgende tripje :). Mocht ik iets vergeten zijn, of mocht je nog andere vragen hebben (hou wel in gedachte dat ik niet voor Transport in Londen werk en dus ook niet alles weet!) stel die dan vooral in de comments!

Wat is jouw beste openbaar vervoer tip voor Londen?

9 comments

  1. Wesley

    Goed en uitgebreid artikel! De eerste paar bezoekjes aan mijn favoriete stad kon ik door de bomen het bos ook niet zien, dan had dit zeker geholpen haha. Toen ik afgelopen zomer met warm weer en van toeristen overstromende metro’s in Londen was heb ik voor het eerst fietsen gehuurd. Ik was er ook bang voor, maar het is verrassend makkelijk! Letterlijk elke auto, bus- en taxichauffeur houdt rekening met je als fietser, zelfs door hartje Londen. De enige gevaarfactoren zijn voetgangers, maarja, die moet ik hier in Groningen ook slalommend ontwijken ;)

    Beantwoorden

  2. Petra

    Handig! Bij mijn bezoekjes van dit jaar zocht Lisa alles op, dus ik hoefde alleen maar te volgen, haha. Voor een volgende keer ga ik dit zeker gebruiken!

    Beantwoorden

    1. Petra

      Oh, toch een vraag: hoe lang is een Oyster card geldig? Stel dat je regelmatig naar Londen gaat, dan is het misschien handiger om ‘m gewoon bij je te houden. Of kun je ‘m dan niet weer inleveren en je deposit/credit terug krijgen?

      Beantwoorden

      1. Explorista

        Volgens mij is een ‘normale’ (niet toeristen) Oyster-card onbeperkt geldig. Dus als je regelmatig gaat (zoals ik), kun je hem inderdaad bij je houden. De deposit krijg je wel pas terug als je hem inlevert natuurlijk.

        Beantwoorden

  3. Loes Otten

    Beste Milou,
    Aankomend weekend (van 17 december t/m 19 december) ga ik met mijn dochtertje naar Londen. Althans..dat hopen we te gaan. We landen zaterdag om 12:00 op vliegveld Gatwick en moeten dan naar Londen Wembley Park. Vanuit daar willen we Londen gaan verkennen. Nu lees ik echter overal dat er stakingen zijn en er geen treinen rijden :-( Voor ons dus een groot probleem om op bestemming aan te komen.
    Heb jij een idee of er werkelijk geen één trein rijdt? Dat zou betekenen dat we onze vlucht en weekendje weg moeten annuleren. Ik hoop dat jij me iets meer kunt vertellen daarover, want ik kom er echt niet uit met al die informatie.
    groetjes Loes Otten

    Beantwoorden

    1. Explorista

      Hi Loes! Ik heb nog nooit meegemaakt dat er geen enkele trein rijdt, maar als dat zo is, dan rijden er bussen. Ofwel vervangend vervoer, ofwel National Express bussen (die standaard rijden). Ik zou me geen zorgen maken, je hebt waarschijnlijk wel vertraging om Londen in te komen, maar je komt er heus wel :)

      Beantwoorden

  4. Londen tips: 70 bezienswaardigheden en dingen om te doen

    […] Uitzoeken van het openbaar vervoer kan ingewikkeld zijn in een nieuwe stad. Gelukkig heb ik een heel uitgebreid artikel geschreven over hoe openbaar vervoer nu eigenlijk werkt in Londen, aangezien ik er zeven maanden gewoond heb. Check het artikel hier. […]

    Beantwoorden

  5. Linda

    Dank voor de tip, dat je met de bankpas contactloos met openbaar vervoer kan reizen! Hoef je geen tickets of oystercard te kopen.

    Beantwoorden

    1. Explorista

      Graag gedaan! Ik weet niet precies hoe het zit met conversie daarop, maar zeker goed om uit te proberen :)

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *